Trong các công trình xây dựng hiện đại như chung cư cao tầng, trung tâm thương mại, bệnh viện hay nhà xưởng công nghiệp, ống gió chống cháy EI (EI30, EI45, EI60, EI90, EI120) là hạng mục bắt buộc trong hệ thống thông gió và kiểm soát khói PCCC. Không giống ống tôn mạ kẽm thông thường, loại ống gió đặc biệt này được thiết kế để duy trì sự toàn vẹn và cách nhiệt khi xảy ra hỏa hoạn, giúp ngăn cháy lan và dẫn khói độc thoát ra ngoài an toàn.

Vậy cụ thể ống gió chống cháy EI30, EI45, EI60, EI90, EI120 là gì? Cấu tạo thực tế gồm những lớp vật liệu nào và tiêu chuẩn áp dụng theo QCVN 06:2022/BXD (Sửa đổi 1:2023) ra sao? Bài viết dưới đây từ đội ngũ kỹ thuật Kaiyo Việt Nam (giacongonggio.net) sẽ giải đáp chi tiết cho chủ đầu tư, tư vấn thiết kế và nhà thầu cơ điện.
📌 Mục Lục Bài Viết
- 1. Ống gió chống cháy EI là gì? Ý nghĩa các cấp EI30, EI45, EI60, EI90, EI120
- 2. Cấu tạo chi tiết của ống gió chống cháy EI đạt chuẩn kiểm định
- 3. Phân loại các giải pháp bọc ống gió chống cháy phổ biến hiện nay
- 4. Tiêu chuẩn và quy chuẩn áp dụng cho ống gió chống cháy tại Việt Nam
- 5. Bảng tra cứu vị trí lắp đặt tương ứng từng cấp EI theo QCVN 06:2022/BXD
- 6. Lưu ý quan trọng khi gia công và thi công để không trượt nghiệm thu
- 7. Câu hỏi thường gặp về ống gió chống cháy EI (FAQ)
1. Ống Gió Chống Cháy EI Là Gì? Ý Nghĩa Các Cấp EI30, EI45, EI60, EI90, EI120
Ống gió chống cháy EI (Fire Rated Duct) là hệ thống đường ống dẫn không khí hoặc dẫn khói được bọc bảo vệ bằng vật liệu chịu lửa chuyên dụng, có khả năng chống chịu nhiệt độ cao và ngọn lửa trực tiếp trong một khoảng thời gian xác định mà không bị biến dạng, nứt vỡ hay truyền nhiệt gây cháy lan sang các khu vực lân cận.
1.1. Giải mã ký hiệu E và I trong giới hạn chịu lửa
Theo tiêu chuẩn đánh giá thử nghiệm chịu lửa quốc tế ISO 6944-1:2008 và QCVN 06:2022/BXD, chỉ số EI đại diện cho hai tiêu chí kỹ thuật bắt buộc:
- E (Integrity – Tính toàn vẹn): Khả năng kết cấu đường ống duy trì sự nguyên vẹn, không bị sập, nứt gãy hay xuất hiện khe hở khiến ngọn lửa và khí nóng xuyên qua mặt không tiếp xúc lửa.
- I (Insulation – Tính cách nhiệt): Khả năng ngăn truyền nhiệt qua thành ống, đảm bảo nhiệt độ bề mặt ngoài ống (phía không tiếp xúc lửa) không vượt quá ngưỡng cho phép làm bén cháy các vật liệu xung quanh.
1.2. Ý nghĩa các cấp độ EI30, EI45, EI60, EI90, EI120
Con số đi sau chữ EI biểu thị thời gian tối thiểu tính bằng phút mà đường ống gió duy trì đồng thời cả tính toàn vẹn (E) và tính cách nhiệt (I) trong điều kiện đốt lò thử nghiệm tiêu chuẩn:
| Cấp Chịu Lửa | Thời Gian Chịu Lửa | Phạm Vi Ứng Dụng Phổ Biến |
|---|---|---|
| EI30 | 30 phút | Đường ống hút khói, cấp khí bù đi trong phạm vi gian phòng hoặc hành lang phục vụ trực tiếp. |
| EI45 | 45 phút | Đường ống hút khói sự cố, đường ống thông gió nằm trong khoang cháy (ngoài trục đứng chính). |
| EI60 | 60 phút | Ống hút khói xuyên khoang cháy, ống tăng áp buồng thang bộ và trục kỹ thuật theo phân khu. |
| EI90 | 90 phút | Các công trình đặc thù, nhà cao tầng hoặc tuyến ống đi qua bộ phận ngăn cháy có cấp REI cao. |
| EI120 | 120 phút (2 giờ) | Ống gió trục đứng chính xuyên tầng, tuyến ống hút khói đi qua nhiều khoang cháy hoặc gara ngầm. |
2. Cấu Tạo Chi Tiết Của Ống Gió Chống Cháy EI Đạt Chuẩn Kiểm Định
Để vượt qua bài thử nghiệm đốt lò khắc nghiệt tại Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng (IBST) hoặc cơ quan kiểm định PCCC, một đoạn ống gió chống cháy EI hoàn chỉnh thường được gia công theo kết cấu đa lớp đồng bộ từ trong ra ngoài:

- Lớp 1 – Lõi ống gió tôn mạ kẽm: Sử dụng tôn mạ kẽm (hoặc inox) có độ dày từ 0.75mm đến 1.15mm tùy theo kích thước tiết diện ống, đảm bảo độ cứng vững cơ học và độ kín khít theo tiêu chuẩn SMACNA / TCVN 5687.
- Lớp 2 – Lớp vật liệu cách nhiệt (Bông thủy tinh hoặc Bông khoáng): Nằm ở giữa, sử dụng bông thủy tinh hoặc bông khoáng (Rockwool) tỷ trọng cao (thường từ 60 – 120 kg/m³, độ dày 25mm – 50mm tùy cấp EI) nhằm triệt tiêu sự truyền nhiệt ra bề mặt ngoài.
- Lớp 3 – Lớp vỏ bọc chống cháy bảo vệ bên ngoài: Bọc bằng các vật liệu vô cơ không cháy như tấm MGO (Magie Oxit), tấm thạch cao chống cháy chuyên dụng, tấm Canxi Silicat hoặc phun/trát vữa chống cháy.
- Lớp 4 – Hệ phụ kiện liên kết & hoàn thiện đồng bộ: Bao gồm khung xương thép hình (chữ V, U), keo chống cháy chuyên dụng, đinh hàn/vít tự khoan mật độ chuẩn, chụp bọc bảo vệ mặt bích và tôn soi rãnh/bọc bảo vệ góc cạnh (nếu có).
Cấp EI30, EI45, EI60, EI90 hay EI120 không phụ thuộc vào độ dày tôn bên trong, mà được quyết định bởi tỷ trọng lớp bông cách nhiệt + độ dày, số lớp vật liệu bọc chống cháy bên ngoài + cấu tạo mặt bích theo đúng bản vẽ mẫu đốt đã được cấp giấy chứng nhận.
3. Phân Loại Các Giải Pháp Bọc Ống Gió Chống Cháy Phổ Biến Hiện Nay
Trên thị trường cơ điện Việt Nam hiện nay, các đơn vị sản xuất như Kaiyo Việt Nam thường cung cấp 3 giải pháp kết cấu ống gió chống cháy EI chủ lực để tối ưu theo từng yêu cầu công trình:
3.1. Ống gió chống cháy bọc tấm MGO (Magie Oxit)
Đây là giải pháp hiện đại được ưa chuộng nhất hiện nay. Tấm MGO có thành phần từ Magie Oxit, lưới sợi thủy tinh gia cường và phụ gia vô cơ không cháy. Ưu điểm vượt trội là chống ẩm, chống nước cực tốt (không bị mủn khi lắp đặt tại tầng hầm ẩm ướt hoặc ngoài trời), trọng lượng nhẹ hơn vữa, bề mặt phẳng thẩm mỹ và thi công lắp ghép nhanh.
3.2. Ống gió chống cháy bọc tấm thạch cao chống cháy
Sử dụng tấm thạch cao lõi sợi thủy tinh chuyên dụng (thường có màu hồng/đỏ hoặc xanh chống ẩm) kết hợp lớp bông cách nhiệt bên trong. Phương án này có giá thành rất cạnh tranh, dễ cắt gọt gia công tại xưởng, đặc biệt phù hợp cho các phân khúc EI30, EI45, EI60 ở khu vực khô ráo trong nhà.
3.3. Ống gió chống cháy bọc vữa chống cháy / sơn chống cháy
Vữa chống cháy (gốc xi măng nhẹ kết hợp vermiculite hoặc perlite) được phun hoặc trát trực tiếp lên lưới thép bao quanh thân ống gió. Giải pháp này thường dùng cho các tuyến ống kích thước lớn, nhiều hình dáng phức tạp hoặc yêu cầu cấp chịu lửa cao như EI90, EI120, tuy nhiên trọng lượng hệ ống khá nặng và đòi hỏi hệ ty treo chịu tải lớn.

4. Tiêu Chuẩn Và Quy Chuẩn Áp Dụng Cho Ống Gió Chống Cháy Tại Việt Nam
Mọi hồ sơ thiết kế, gia công và nghiệm thu ống gió chống cháy EI bắt buộc phải tuân thủ đồng bộ hệ thống văn bản pháp quy và tiêu chuẩn kỹ thuật sau:
- QCVN 06:2022/BXD & Sửa đổi 1:2023 (Thông tư 09/2023/TT-BXD): Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về An toàn cháy cho nhà và công trình (đặc biệt là Phụ lục D – Bảo vệ chống khói quy định cụ thể cấp EI cho từng tuyến ống).
- TCVN 5687:2024: Tiêu chuẩn quốc gia về Thông gió – Điều hòa không khí – Tiêu chuẩn thiết kế (quy định chế tạo, độ kín khít và tính toán lưu lượng).
- ISO 6944-1:2008 (hoặc BS 476-24): Tiêu chuẩn phương pháp thử nghiệm chịu lửa đối với đường ống thông gió, là căn cứ để các phòng thí nghiệm (như IBST) đốt mẫu và cấp kết quả kiểm định giới hạn chịu lửa EI.
- Nghị định 136/2020/NĐ-CP & Nghị định 50/2024/NĐ-CP: Quy định về trình tự thẩm duyệt, kiểm định phương tiện PCCC và nghiệm thu công trình.

5. Bảng Tra Cứu Vị Trí Lắp Đặt Từng Cấp EI Theo QCVN 06:2022/BXD
Theo Phụ lục D của QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023, việc lựa chọn cấp chịu lửa cho đường ống dẫn khói và cấp khí chống khói phải căn cứ chính xác vào vị trí lắp đặt và ranh giới khoang cháy:
| Hệ Thống | Vị Trí Lắp Đặt Đường Ống Gió | Giới Hạn Chịu Lửa Tối Thiểu |
|---|---|---|
| Hệ thống hút khói sự cố | Đường ống đi ngoài phạm vi khoang cháy mà nó phục vụ (trục đứng chính, đường ống xuyên khoang cháy). | EI 120 (hoặc EI 60 đối với một số tuyến nhánh theo quy định) |
| Hệ thống hút khói sự cố | Đường ống hút khói nằm bên trong khoang cháy phục vụ (trục nhánh hành lang, gian phòng). | EI 30 / EI 45 (tùy khu vực gara hay hành lang) |
| Hút khói Gara để xe | Đường ống hút khói nằm trong phạm vi gara ô tô kín (tầng hầm). | EI 60 |
| Hệ thống cấp khí chống khói | Đường ống cấp không khí vào các khoang đệm ngăn cháy của giếng thang máy chữa cháy. | EI 120 |
| Hệ thống cấp khí chống khói | Đường ống cấp khí tăng áp buồng thang bộ N2, giếng thang máy, khoang đệm tầng hầm. | EI 60 / EI 30 |
6. Lưu Ý Quan Trọng Khi Gia Công Và Thi Công Để Không Trượt Nghiệm Thu
Theo kinh nghiệm thực tế từ hàng trăm dự án do Kaiyo Việt Nam cung cấp vật tư, có đến 70% công trình gặp vướng mắc khi nghiệm thu không phải do thiếu ống gió EI, mà do các lỗi lắp đặt phụ trợ dưới đây:

- Bỏ quên bọc mặt bích và co cút: Thân ống thẳng bọc rất đẹp nhưng tại các mối nối mặt bích nối ống lại để hở tôn trần, tạo khe truyền nhiệt trực tiếp.
- Hệ ty treo không được bọc chống cháy: Ống gió EI nặng gấp 2–3 lần ống thường; nếu ty treo và thanh đỡ để trần bằng thép thường sẽ bị giãn nở, đứt gãy sập tuyến ống khi gặp nhiệt độ cao.
- Không chèn bịt ngăn cháy (Firestop) xuyên tường: Khoảng hở giữa ống gió EI và lỗ mở tường/sàn ngăn cháy phải được chèn kín bằng vữa chống cháy hoặc keo trương nở đạt cấp EI tương đương.
- Thiếu sự đồng bộ với van chặn lửa: Tuyến ống đạt EI60/EI120 nhưng van chặn lửa EI lắp trên tuyến lại dùng sai cấp chịu lửa hoặc thiếu kiểm định đồng bộ.
Đặt Gia Công Ống Gió Chống Cháy EI Chuẩn Kiểm Định Tại Kaiyo Việt Nam
Nhà máy Kaiyo Việt Nam trực tiếp sản xuất và cung cấp trọn bộ ống gió chống cháy EI30, EI45, EI60, EI90, EI120 (bọc tấm MGO, thạch cao chống cháy kết hợp bông thủy tinh/bông khoáng) với đầy đủ hồ sơ đốt mẫu kiểm định tại Viện IBST. Tối ưu chi phí – Giao hàng đúng tiến độ.
7. Câu Hỏi Thường Gặp Về Ống Gió Chống Cháy EI (FAQ)
1. Ống gió chống cháy EI có bắt buộc phải có biên bản đốt mẫu không?
Có. Theo quy định nghiệm thu PCCC hiện hành, mọi kết cấu ống gió chống cháy EI sử dụng tại công trình đều phải có Biên bản thử nghiệm đốt mẫu chịu lửa của đơn vị có thẩm quyền (như Viện IBST) chứng minh cấu tạo thực tế đạt đúng cấp EI30, EI45, EI60, EI90 hay EI120.
2. Nên chọn ống gió bọc tấm MGO hay tấm thạch cao chống cháy?
Nếu công trình lắp đặt ở khu vực ẩm ướt (tầng hầm, trục kỹ thuật thông thoáng, gần khu vực ngoài trời) hoặc yêu cầu độ bền cơ học cao, nên chọn ống gió bọc tấm MGO vì khả năng chống nước tuyệt đối. Nếu lắp đặt trong nhà khô ráo và cần tối ưu ngân sách ở cấp EI30–EI60, bọc tấm thạch cao chống cháy là lựa chọn kinh tế.
3. Ống gió thông gió điều hòa thông thường có cần bọc EI không?
Thông thường, đường ống gió điều hòa cấp khí tươi/hồi gió chỉ cần bọc bảo ôn cách nhiệt thông thường. Tuy nhiên, tại các đoạn ống đi xuyên qua tường/sàn ngăn cháy hoặc nối thông giữa các khoang cháy khác nhau, đoạn ống đó phải được bọc bảo vệ EI hoặc lắp đặt van chặn lửa EI tại vị trí xuyên vách.
4. Gia công ống gió chống cháy EI tại Kaiyo Việt Nam mất bao lâu?
Với dây chuyền sản xuất tự động hóa hiện đại và nguồn vật tư tấm chống cháy MGO, thạch cao, bông khoáng luôn sẵn kho, Kaiyo Việt Nam đáp ứng nhanh chóng tiến độ từ 3–7 ngày tùy khối lượng đơn hàng, hỗ trợ giao hàng tận chân công trình.

Bài viết liên quan: