Trong hệ thống thông gió, điều hòa không khí và phòng cháy chữa cháy, van chặn lửa là thiết bị có nhiệm vụ kiểm soát sự lan truyền của lửa qua các tuyến ống gió khi xảy ra sự cố. Trong đó, van chặn lửa MFD là dòng van sử dụng động cơ điện để điều khiển trạng thái đóng mở, có thể kết nối với hệ thống điều khiển theo phương án thiết kế của công trình.
Tại KAIYO Việt Nam, dòng van chặn lửa MFD được sản xuất với nhiều cấu hình và cấp chịu lửa khác nhau, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của từng hạng mục. Sản phẩm sử dụng cơ cấu điều khiển bằng động cơ điện, với hai thương hiệu động cơ được KAIYO sử dụng là KYOTECH và BELIMO.
Vậy van chặn lửa MFD có cấu tạo như thế nào? Động cơ KYOTECH và BELIMO khác nhau ra sao? Cần lưu ý những gì khi lựa chọn và đấu nối động cơ cho van? Hãy cùng KAIYO tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
I. VAN CHẶN LỬA MFD LÀ GÌ?
MFD là viết tắt của Motorized Fire Damper, tức van chặn lửa điều khiển bằng động cơ điện. Đây là thiết bị được lắp đặt trên hệ thống đường ống gió tại các vị trí cần kiểm soát nguy cơ cháy lan theo hồ sơ thiết kế PCCC.
Khác với dòng van FD sử dụng cơ cấu kích hoạt bằng cầu chì nhiệt hoặc cơ cấu cơ học tùy thiết kế, van MFD sử dụng động cơ điện để điều khiển cánh van. Động cơ được kết nối với trục truyền động, giúp cánh van chuyển đổi giữa trạng thái mở và đóng.
Trong cấu hình van MFD sử dụng động cơ tự hồi được KAIYO hướng dẫn, khi cấp điện động cơ đưa cánh van về trạng thái mở; khi nguồn điện bị ngắt, cơ cấu tự hồi đưa cánh van về trạng thái đóng. Cơ chế này giúp van thực hiện chức năng chặn lửa theo phương án điều khiển đã thiết kế.
KAIYO hiện cung cấp nhiều dòng van chặn lửa MFD với các cấp chịu lửa khác nhau, bao gồm:
- Van chặn lửa KY.MFD.B/EI-60
- Van chặn lửa KY.MFD.B/EI-90
- Van chặn lửa KY.MFD.B/EI-120
- Van chặn lửa KY.MFD.N/EI-60
- Van chặn lửa KY.MFD.N/EI-90
- Van chặn lửa KY.MFD/EI-90
Việc lựa chọn cấp EI cần căn cứ vào yêu cầu của hồ sơ thiết kế, vị trí lắp đặt, kích thước và cấu hình sản phẩm tương ứng.

Ảnh tổng thể mẫu van chặn lửa MFD tại xưởng sản xuất KAIYO
II. CẤU TẠO VAN CHẶN LỬA MFD KAIYO
Van chặn lửa MFD KAIYO được cấu tạo từ các bộ phận chính gồm khung van, cánh van, trục truyền động và động cơ điều khiển. Các chi tiết được chế tạo từ thép mạ kẽm kết hợp vật liệu cách nhiệt và vật liệu chống cháy, đáp ứng yêu cầu kết cấu của dòng van chặn lửa điều khiển bằng động cơ điện.
1. Khung van (Frame)
Khung van được chế tạo từ thép mạ kẽm dày 1,15 mm. Bên trong kết cấu khung có bố trí:
- Vật liệu cách nhiệt: dày 24 mm.
- Vật liệu chống cháy: dày 10 mm.
Khung van có nhiệm vụ tạo kết cấu bao quanh, định hình sản phẩm và liên kết với hệ thống đường ống gió tại vị trí lắp đặt. Việc sử dụng thép mạ kẽm kết hợp các lớp vật liệu chuyên dụng tạo nên kết cấu khung theo thiết kế của van chặn lửa MFD.

Hình ảnh khung van
2. Cánh van (Blade)
Cánh van được chế tạo từ thép mạ kẽm dày 1,15 mm, kết hợp với các lớp vật liệu bên trong gồm:
- Vật liệu cách nhiệt: dày 24 mm.
- Vật liệu chống cháy: dày 10 mm.
Đây là bộ phận trực tiếp thực hiện thao tác đóng mở đường lưu thông không khí. Khi động cơ hoạt động, chuyển động được truyền qua trục để điều khiển cánh van thay đổi trạng thái theo yêu cầu vận hành.

Hình ảnh cánh van
3. Trục van (Axle)
Trục van sử dụng thép mạ kẽm kích thước 10 × 10 mm.
Trục có nhiệm vụ truyền chuyển động từ động cơ đến cánh van, giúp cánh van thực hiện thao tác đóng mở. Bộ phận này cần được lắp đặt đúng vị trí và liên kết chắc chắn để đảm bảo chuyển động ổn định trong quá trình vận hành.
4. Động cơ điều khiển (Control)
Van chặn lửa MFD KAIYO sử dụng động cơ điện để điều khiển hoạt động của cánh van. Động cơ có hai phương thức điều khiển:
- Đóng – mở (Open-close).
- Điều khiển 3 điểm (3-point).
Động cơ có thể sử dụng các mức điện áp được catalogue liệt kê gồm 24VDC, 24VAC hoặc 220VAC. Điện áp thực tế phụ thuộc vào model động cơ được lựa chọn và lắp đặt trên từng sản phẩm.
KAIYO sử dụng hai thương hiệu động cơ KYOTECH và BELIMO cho các cấu hình van điều khiển điện. Khi lựa chọn cần xác định rõ model, điện áp và sơ đồ đấu nối tương ứng.

Động cơ điều khiển KYOTECH
5. Bảng tổng hợp thông số cấu tạo
| Bộ phận | Vật liệu và thông số theo catalogue |
|---|---|
| Khung van | Thép mạ kẽm dày 1,15 mm |
| Vật liệu cách nhiệt tại khung | Dày 24 mm |
| Vật liệu chống cháy tại khung | Dày 10 mm |
| Cánh van | Thép mạ kẽm dày 1,15 mm |
| Vật liệu cách nhiệt tại cánh | Dày 24 mm |
| Vật liệu chống cháy tại cánh | Dày 10 mm |
| Trục van | Thép mạ kẽm 10 × 10 mm |
| Phương thức điều khiển | Đóng – mở hoặc điều khiển 3 điểm |
| Điện áp | 24VDC / 24VAC / 220VAC |

Chi tiết van chặn lửa MFD tại KAIYO
III. NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA VAN CHẶN LỬA MFD
Đối với cấu hình van MFD sử dụng động cơ tự hồi mà KAIYO hướng dẫn, nguyên lý hoạt động được thể hiện qua hai trạng thái chính:
1. Khi hệ thống được cấp điện
Nguồn điện được cấp đến động cơ theo đúng điện áp và sơ đồ đấu nối. Động cơ hoạt động, tạo chuyển động qua trục truyền động để đưa cánh van về trạng thái mở.
2. Khi nguồn điện bị ngắt
Khi nguồn điện cấp cho động cơ bị ngắt, cơ cấu tự hồi của động cơ đưa cánh van trở về trạng thái đóng. Đây là cơ chế giúp van thực hiện chức năng chặn đường lan truyền qua hệ thống ống gió trong tình huống được thiết kế để kích hoạt đóng van.
3. Khi kết nối với hệ thống PCCC
Van được đấu nối với tủ điều khiển hoặc hệ thống điều khiển theo phương án thiết kế. Khi có tín hiệu sự cố, hệ thống thực hiện thao tác ngắt nguồn hoặc điều khiển động cơ theo sơ đồ đã được thiết lập.
Cần lưu ý rằng nguyên lý trên áp dụng cho cấu hình động cơ tự hồi được KAIYO mô tả. Với những model động cơ hoặc phương án điều khiển khác, trạng thái hoạt động khi mất nguồn và phương thức đấu nối phải được xác định theo tài liệu của chính model đó.
IV. ĐỘNG CƠ KYOTECH VÀ BELIMO SỬ DỤNG TRÊN VAN MFD KAIYO
Động cơ là bộ phận quan trọng quyết định khả năng điều khiển và vận hành của van MFD. Việc lựa chọn động cơ không chỉ phụ thuộc vào thương hiệu mà còn phải căn cứ vào điện áp, mô-men xoắn, cơ chế tự hồi và phương thức đấu nối.
KAIYO hiện sử dụng hai thương hiệu động cơ là KYOTECH và BELIMO.
1. Động cơ KYOTECH
KYOTECH là thương hiệu động cơ được KAIYO phân phối tại thị trường Việt Nam.
Đặc điểm nhận diện:
- Thân động cơ thường có màu đỏ sẫm, gần với màu mận chín.
- Trên thân có logo KYOTECH.
- Thông số điện áp và mô-men xoắn được thể hiện trên tem động cơ.
Các thông số cần quan tâm khi lựa chọn:
Theo hướng dẫn kỹ thuật của KAIYO, các động cơ van gió thường được sử dụng có hai nhóm điện áp phổ biến là AC230V và DC24V. Ngoài ra, các mức mô-men xoắn thường gặp gồm 3,5 Nm, 5 Nm và 10 Nm.
Mô-men xoắn thể hiện khả năng tạo lực quay của động cơ. Khi lựa chọn cho van MFD, cần xem xét kích thước cánh, kết cấu van và lực cần thiết để thực hiện thao tác đóng mở. Không nên mặc định van có kích thước lớn hay nhỏ sẽ luôn tương ứng với một mức Nm cố định nếu chưa có tính toán hoặc chỉ định kỹ thuật.
Đối với cấu hình động cơ tự hồi, cần kiểm tra khả năng đưa cánh van về trạng thái đóng khi mất nguồn, đồng thời xác nhận đúng điện áp cấp nguồn và sơ đồ đấu dây của model KYOTECH được sử dụng.
2. Động cơ BELIMO
BELIMO là thương hiệu chuyên về thiết bị truyền động và điều khiển trong lĩnh vực HVAC. Đây cũng là một trong hai thương hiệu động cơ được KAIYO sử dụng cho các cấu hình van gió điều khiển điện.
Đặc điểm nhận diện:
- Động cơ thường có phần vỏ màu cam.
- Trên thân có logo BELIMO.
- Mã model và thông số kỹ thuật được in trên nhãn sản phẩm.
Điểm cần chú ý khi lựa chọn động cơ BELIMO là thương hiệu này có nhiều dòng truyền động với cấu hình khác nhau. Không phải tất cả động cơ BELIMO đều có cùng điện áp, mô-men xoắn, thời gian vận hành hoặc chức năng tự hồi.
Đối với động cơ BELIMO sử dụng cho van chặn lửa, cần xác định chính xác mã model để kiểm tra các thông số sau:
- Điện áp định mức: Có thể khác nhau tùy dòng động cơ, cần đối chiếu nhãn sản phẩm và tài liệu kỹ thuật.
- Mô-men xoắn: Phải phù hợp với kích thước, kết cấu và lực vận hành của van.
- Cơ chế an toàn: Xác định động cơ có chức năng tự hồi hay không, chiều hồi và trạng thái khi mất nguồn.
- Thời gian vận hành: Kiểm tra thời gian đóng mở theo thông số nhà sản xuất.
- Tiếp điểm phụ và tín hiệu phản hồi: Xác định model có hỗ trợ giám sát trạng thái đóng mở hay không nếu hệ thống yêu cầu.
- Sơ đồ đấu nối: Đấu dây theo đúng tài liệu kỹ thuật của model, không dùng chung sơ đồ cho mọi loại động cơ BELIMO.
Như vậy, khi sử dụng BELIMO cho van MFD , việc xác định đúng mã động cơ là yêu cầu quan trọng để đảm bảo tính tương thích giữa động cơ, kết cấu van và hệ thống điều khiển PCCC.
3. So sánh động cơ KYOTECH và BELIMO
| Tiêu chí | KYOTECH | BELIMO |
|---|---|---|
| Nhận diện | Thân màu đỏ sẫm, logo KYOTECH | Thân thường màu cam, logo BELIMO |
| Thương hiệu | Động cơ phân phối tại Việt Nam | Thương hiệu thiết bị truyền động HVAC |
| Điện áp thường gặp theo tài liệu KAIYO | AC230V, DC24V | Phải xác định theo mã model |
| Mô-men xoắn | Các mức thường gặp 3,5 Nm, 5 Nm, 10 Nm | Thay đổi theo từng model |
| Cơ chế tự hồi | Kiểm tra đúng cấu hình động cơ | Kiểm tra đúng model và tài liệu kỹ thuật |
| Đấu nối | Theo tem và sơ đồ của model KYOTECH | Theo tem và sơ đồ của model BELIMO |
V. CÁC CẤP CHỊU LỬA CỦA VAN MFD KAIYO
KAIYO cung cấp các dòng van chặn lửa MFD với nhiều cấp chịu lửa khác nhau, trong đó danh mục sản phẩm hiện có các cấp EI-60, EI-90 và EI-120.
Ký hiệu EI thể hiện hai yêu cầu kỹ thuật:
- E – Integrity (Tính toàn vẹn): Khả năng duy trì tính toàn vẹn của kết cấu, hạn chế ngọn lửa và khí nóng xuyên qua trong điều kiện thử nghiệm.
- I – Insulation (Tính cách nhiệt): Khả năng hạn chế truyền nhiệt qua kết cấu trong thời gian thử nghiệm.
Các con số 60, 90 và 120 biểu thị thời gian tính bằng phút tương ứng với cấp phân loại được công bố.
Ví dụ:
- EI-60: Cấp chịu lửa 60 phút.
- EI-90: Cấp chịu lửa 90 phút.
- EI-120: Cấp chịu lửa 120 phút.
Mỗi cấp chịu lửa tương ứng với cấu hình sản phẩm, kích thước và điều kiện thử nghiệm cụ thể. Vì vậy, không nên lấy thông số của một model để áp dụng cho toàn bộ dòng van MFD.
Khi lựa chọn sản phẩm, khách hàng cần xác định cấp EI theo hồ sơ thiết kế và kiểm tra đúng mã sản phẩm, tài liệu kỹ thuật cũng như hồ sơ kiểm định tương ứng.
VI. ỨNG DỤNG CỦA VAN CHẶN LỬA MFD
Van chặn lửa MFD được sử dụng trong các hệ thống đường ống gió có yêu cầu kiểm soát cháy lan và điều khiển thiết bị bằng động cơ điện.
Một số ứng dụng thường gặp:
1. Hệ thống thông gió
Van được bố trí trên các tuyến ống gió tại vị trí được xác định trong thiết kế nhằm kiểm soát đường lan truyền qua hệ thống thông gió.
2. Hệ thống điều hòa không khí trung tâm
Van có thể được lắp tại các vị trí xuyên qua tường, sàn hoặc ranh giới khoang cháy theo yêu cầu của hồ sơ thiết kế.
3. Hệ thống thông gió trong nhà xưởng
Trong các công trình công nghiệp, van MFD được sử dụng tại những vị trí cần kiểm soát đường ống gió đi qua các khu vực có yêu cầu ngăn cháy.
4. Tòa nhà thương mại và công trình công cộng
Van được kết nối với hệ thống điều khiển theo phương án thiết kế PCCC, phục vụ việc kiểm soát trạng thái thiết bị khi xảy ra sự cố.
Cần phân biệt rõ chức năng của van chặn lửa MFD với van điều tiết khói hoặc van hút khói chuyên dụng. Việc lựa chọn thiết bị phải căn cứ vào chức năng được yêu cầu trong hồ sơ thiết kế, không sử dụng thay thế tùy tiện.
VII. THÔNG SỐ CẦN XÁC ĐỊNH KHI ĐẶT HÀNG VAN MFD
Để lựa chọn đúng sản phẩm, khách hàng cần cung cấp đầy đủ thông tin về kích thước, cấp chịu lửa và cấu hình động cơ.
| Hạng mục | Thông tin cần cung cấp |
|---|---|
| Kích thước van | Chiều rộng × chiều cao |
| Cấp chịu lửa | EI-60, EI-90, EI-120 hoặc cấp theo hồ sơ thiết kế |
| Thương hiệu động cơ | KYOTECH hoặc BELIMO |
| Điện áp | AC230V, DC24V hoặc theo model được chỉ định |
| Mô-men xoắn | Theo kích thước và yêu cầu vận hành |
| Cơ chế điều khiển | Tự hồi, đóng mở hoặc phương án theo thiết kế |
| Số lượng | Số lượng van cần sản xuất |
| Hồ sơ kỹ thuật | Bản vẽ, vị trí lắp đặt và yêu cầu đấu nối |
Đặc biệt, cần thống nhất rõ model động cơ trước khi đặt hàng. Việc thay đổi điện áp hoặc thương hiệu động cơ sau khi sản xuất có thể ảnh hưởng đến phương án đấu nối và cấu hình điều khiển của thiết bị.
VIII. LƯU Ý KHI ĐẤU NỐI VÀ KIỂM TRA ĐỘNG CƠ VAN MFD
Động cơ van MFD cần được đấu nối đúng theo tài liệu của nhà sản xuất. Trong quá trình thi công, một số lỗi thường gặp gồm:
- Cấp sai điện áp AC230V hoặc DC24V.
- Đấu sai cực đối với động cơ DC24V có yêu cầu phân cực.
- Chọn mô-men xoắn không phù hợp với kích thước và kết cấu van.
- Không kiểm tra cơ chế tự hồi khi mất nguồn.
- Sử dụng sơ đồ đấu nối của model khác.
- Không kiểm tra trạng thái đóng mở sau khi hoàn thiện lắp đặt.
Đối với cấu hình động cơ tự hồi được KAIYO hướng dẫn, cần kiểm tra hai trạng thái: khi cấp điện, động cơ đưa van về trạng thái mở; khi ngắt nguồn, van tự hồi về trạng thái đóng.
Việc kiểm tra cần thực hiện theo đúng quy trình kỹ thuật, tài liệu động cơ và yêu cầu nghiệm thu của công trình. Không nên thử cấp điện khi chưa xác định rõ điện áp trên tem động cơ.
IX. KAIYO – SẢN XUẤT VÀ CUNG CẤP VAN CHẶN LỬA MFD
KAIYO Việt Nam sản xuất và cung cấp các dòng van chặn lửa FD và MFD phục vụ hệ thống HVAC – PCCC. Danh mục MFD có nhiều cấu hình, kích thước và cấp chịu lửa khác nhau, đáp ứng yêu cầu của từng hạng mục công trình.
Đối với dòng MFD, khách hàng có thể lựa chọn cấu hình động cơ KYOTECH hoặc BELIMO theo yêu cầu kỹ thuật và phương án thiết kế.
KAIYO tiếp nhận thông tin kích thước, cấp EI, thương hiệu động cơ, điện áp và bản vẽ để kiểm tra cấu hình sản phẩm trước khi báo giá và sản xuất.
Khi cần tư vấn hoặc đặt hàng van MFD KAIYO, khách hàng nên chuẩn bị:
- Kích thước van rộng × cao.
- Cấp chịu lửa yêu cầu.
- Thương hiệu và model động cơ.
- Điện áp và phương thức điều khiển.
- Số lượng và tiến độ giao hàng.
- Bản vẽ hoặc vị trí lắp đặt thực tế.
Việc cung cấp đầy đủ thông tin giúp quá trình tư vấn, lựa chọn cấu hình và triển khai sản xuất được chính xác hơn.
X. KẾT LUẬN
Van chặn lửa MFD là thiết bị quan trọng trong hệ thống HVAC – PCCC, sử dụng động cơ điện để điều khiển trạng thái đóng mở theo phương án thiết kế. Với nhiều cấp chịu lửa và các lựa chọn động cơ KYOTECH, BELIMO, KAIYO cung cấp các cấu hình sản phẩm phù hợp với yêu cầu kỹ thuật của từng công trình.
Để lựa chọn đúng van MFD, khách hàng cần quan tâm đồng thời đến cấp EI, kích thước, kết cấu van, điện áp, mô-men xoắn và cơ chế hoạt động của động cơ. Đây là những yếu tố cần được xác nhận trước khi đặt hàng và lắp đặt.
KAIYO Việt Nam – Sản xuất ống gió, van gió, van chặn lửa và thiết bị HVAC.
Website: https://giacongonggio.net/
Số liên hệ: 038 885 6869
Danh mục van chặn lửa: https://firedamper.vn/
Hướng dẫn cấp nguồn động cơ: https://giacongonggio.net/huong-dan-cap-nguon-cho-van-mfd-va-van-md.html

Bài viết liên quan: